„Mówimy po swojemu” to zalążek projektu poświęconego lokalnej mowie: gwarom, regionalizmom, powiedzeniom, nazwom miejscowym i codziennym słowom, które rzadko trafiają do oficjalnych opracowań. Takie słownictwo często znika po cichu, razem ze zmianą pokoleń i sposobów życia.
Celem projektu jest stworzenie małego archiwum językowego. Nie chodzi o ocenianie, która forma jest „poprawniejsza”, lecz o zapisanie tego, jak ludzie rzeczywiście mówią i jak przez język opowiadają o miejscu. Gwara może przechować historię pracy, domu, kuchni, pól, rzemiosła i sąsiedzkich relacji.
Co można zbierać
- lokalne słowa i ich znaczenia,
- wymowę nazw miejscowych, pól, dróg i części wsi,
- powiedzenia, przysłowia i krótkie anegdoty,
- wspomnienia o dawnych pracach, zwyczajach i świętach,
- różnice między mową starszych i młodszych mieszkańców.
Następne kroki
Pierwszym etapem może być prosty formularz zgłoszeniowy albo seria rozmów z mieszkańcami. Każde hasło warto zapisywać z przykładem użycia, przybliżoną lokalizacją i informacją, czy słowo jest jeszcze żywe, czy znane głównie z pamięci rodzinnej.