Tekst bulli po łacinie
Innocencius episcopus servus servorum dei dilectis filiis abbati ecclesie sancte Marie in Wratislauia eiusque fratribus tam presentibus quam futuris regulärem vitam professis in perpetuum.
Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit adesse presidium, ne forte cuiuslibet temeritatis incursus aut eos a proposito revocet aut robur, quod absit, sacre religionis infringat. Eapropter, dilecti in domino filii, vestris iustis postulacionibus clementer annuimus et ecclesiam sancte Marie in Wratislauia, in qua divino estis obsequio mancipati, sub beati Petri et nostra proteccione suscipimus et presentis scripti privilegio communimus.
In primis quidem statuentes, ut ordo canonicus, qui secundum deum et beati Augustini regulam in eodem loco institutus esse dinoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur.
Preterea quascumque possessiones, quecumque bona eadem ecclesia impresenciarum iuste ac canonice possidet aut in futurum concessione pontificum, largicione regum vel principum, oblacione fidelium seu aliis iustis modis prestante domino poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant.
In quibus hec propriis duximus exprimenda vocabulis: locum ipsum, in quo prefata ecclesia sita est, cum omnibus pertinenciis suis, villam, que vocatur Mstow, cum foro libero, theoloneo, thabernis et ecclesiam ville ipsius cum decimis, redditibus et omnibus pertinenciis eorundem, villam, que dicitur Soboth, cum foro libero, thabernis ac eiusdem ville ecclesiam cum decimis, redditibus et omnibus pertinenciis eorundem; ecclesiam Noui Castri super aquam, que vulgo nominatur Pobr, cum decimis, redditibus et omnibus pertinenciis suis; montem, qui vocatur Zlencz, cum terris, vineis, nemoribus, pratis, pascuis, piscariis et omnibus pertinenciis suis, ecclesias montis ipsius cum decimis et omnibus pertinenciis earundem; grangiam, quam habetis in loco, qui vocatur Gorka, et ipsius loci ecclesiam cum decimis et omnibus pertinenciis earundem; villas, que vulgo nominantur Wiri, Syvridov, Cridlini, Sarisc, Olesnicz et Budissov et ipsarum villarum ecclesias cum omnibus pertinenciis earundem, decimas, quas in eisdem villis habetis; ecclesiam, quam habetis in villa, que dicitur Vdanin, cum decimis, terris et omnibus pertinenciis suis; ecclesiam, quam habetis in villa, que dicitur Gogolov, cum decimis et pertinenciis suis; villas, que Wlodowici, Morsco, Milerica, Zyrothovici, Yrenc, Chosno, Borki, Vino, Stregomene, Nouauilla sub Gorka, Gorka, Chualcov, Strelce, Bela, Chescovice, Mislacow, Wiri, Tampadla, Brinicovo, Cridlini, Cossentino, Tynec, Muchobor, Gay, Procov et Ianicov vulgariter nominantur cum omnibus pertinenciis earundem, decimas et redditus, quos habetis ibidem; villas, que vulgo nominantur Garnscarsco, Chranstava, sortem in Nadlic, Panckov et Strelovo, cum omnibus pertinenciis earundem; decimas, quas habetis in villis, que vulgariter appellantur Gogolov, Crodec, Bistricie, Bolescino, Dmanc, Tmanov, Ruske et Tarnava et in villulis aliis dependentibus ab eisdem; decimas, quas habetis in villis, que nominantur Sorau, Sagore, Mocresa, Cobilcici, Clobucovice, Chastochova, Raudin, Wilcogedzco, Miron, Srocsco, Sedice, Videno, Iazcrov, Cunino, Vscin, Slupzca, Wenruse, Crisova, Iavorovo, Crasovice, Capala, Crazcov, Scalka, Sadava, Gola, item Gola, Glinka, Criun, Solau, Ocholici, Dupnika, Dronisov, Iavore, Cosrsca, Iarosov, Poschuchov, Lubovo et Petrcovici; decimas in villis, que vulgariter villa Martini, villa Falconis et Coci ducis Conradi vocantur; villas, que vulgo Olesnic earum quelibet appellatur, cum theloneo, thabernis, molendinis, piscariis, terris, pratis, nemoribus et omnibus pertinenciis earundem; decimas, quas habetis ibidem in civitate Wratislauiensi, terras, domos, ecclesiam hospitalis sancti spiritus cum decimis, redditibus et omnibus pertinenciis suis, theloneum, quod vulgo nominatur ogincsne, navigium in transitu fluminis, qui vocatur Odra, mensam unam in macello, molendinum in aqua, que vocatur Olauia, annuum reddituum viginti marcarum argenti in moneta, que fit in civitate eadem; ecclesiam in villa, que vocatur Cromolou, cum thabernis et omnibus pertinenciis suis; forum et thabernas in villa, que vocatur Lelou, thabernam unam in villa, que dicitur Crazcou, lacum, qui Pritron, et prata, que Sdanou vocantur, cum terris, vineis, pratis, nemoribus, usuagiis et pascuis in bosco et plano, in aquis et molendinis, in viis et semitis et omnibus aliis libertatibus et immunitatibus suis.
Sane novalium vestrorum, que propriis manibus aut sumptibus colitis, de quibus aliquis hactenus non percepit, sive de vestrorum animalium nutrimentis nullus a vobis decimas exigere vel extorquere presumat.
Liceat quoque vobis clericos vel laicos liberos et absolutos e seculo fugientes ad conversionem recipere et eos absque contradiccione aliqua retinere.
Prohibemus insuper, ut nulli fratrum vestrorum post factam in ecclesia vestra professionem fas sit sine abbatis sui licencia de eodem loco nisi arctioris religionis obtentu discedere. Discedentem vero absque communium litterarum vestrarum caucione nullus audeat retinere.
Cum autem generale interdictum terre fuerit, liceat vobis clausis ianuis exclusis excommunicatis et interdictis non pulsatis campanis suppressa voce divina officia celebrare, dummodo causam non dederitis interdicto.
Crisma vero, oleum sanctum, consecraciones altarium seu basilicarum, ordinaciones clericorum, qui ad ordines fuerint promovendi, a dyocesano suscipietis episcopo, siquidem catholicus fuerit et graciam et communionem sacrosancte Romane sedis habuerit et ea vobis voluerit sine pravitate aliqua exhibere.
Prohibemus insuper, ut infra fines parrochie vestre nullus sine assensu dyocesani episcopi et vestro capellam seu oratorium de novo construere audeat salvis privilegiis pontificum Romanorum.
Ad hec novas et indebitas exacciones ab archiepiscopis, episcopis, archidiaconis seu decanis aliisque omnibus ecclesiasticis secularibusve personis a vobis omnino fieri prohibemus.
Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devocioni et extreme voluntati, qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint aut eciam publici usurarii, nullus obsistat, salva tamen iusticia illarum ecclesiarum, a quibus mortuorum corpora assumuntur.
Decimas preterea et possessiones ad ius ecclesiarum vestrarum spectantes, que a laicis detinentur, redimendi et legitime liberandi de manibus eorum et ad ecclesias, ad quas pertinent, revocandi libera sit vobis de nostra auctoritate facultas.
Obeunte vero te nunc eiusdem loci abbate vel tuorum quolibet successorum nullus ibi qualibet surrepcionis astucia seu violencia preponatur, nisi quem fratres communi consensu vel eorum maior pars consilii sanioris secundum deum et beati Augustini regulam providerint eligendum.
Paci quoque et tranquillitati vestre paterna in posterum sollicitudine providere volentes auctoritate apostolica prohibemus, ut infra clausuras locorum seu grangiarum vestrarum nullus rapinam seu furtum facere, ignem apponere, sanguinem fundere, hominem temere capere vel interficere seu violenciam audeat exercere.
Preterea omnes libertates et immunitates a predecessoribus nostris Romanis pontificibus ecclesie vestre concessas necnon libertates et exempciones secularium exaccionum a regibus et principibus vel aliis fidelibus racionabiliter vobis indultas auctoritate apostolica confirmamus et presentis scripti privilegio communimus.
Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum liceat prefatam ecclesiam temere perturbare aut ei possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere seu quibuslibet vexacionibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernacione ac sustentacione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolice auctoritate et dyocesani episcopi canonica iusticia et in predictis decimis moderacione concilii generalis.
Si qua igitur in futurum ecclesiastica secularisve persona hanc nostre constitucionis paginam sciens contra eam temere venire temptaverit, secundo terciove commonita, nisi reatum congrua satisfaccione correxerit, potestatis honorisque sui careat dignitate reamque se divino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat et a sacratissimo corpore ac sanguine dei et domini redemptoris nostri Ihesu Christi aliena fiat atque in extremo examine districte subiaceat ulcioni.
Cunctis autem eidem loco sua iura servantibus sit pax domini nostri Ihesu Christi, quatinus et hic fructum bone accionis percipiant et apud districtum iudicem premia eterne pacis inveniant. Amen.
Datum Lugduni per manum magistri Marini sancte Romane ecclesie vicecancellarii, V idus iunii, indiccione VIII, incarnacionis dominice MCC°L, pontificatus vero domini Innocencii pape IIII anno septimo.
Polski przekład bulli
Innocenty, biskup, sługa sług Bożych, umiłowanym synom, opatowi kościoła Najświętszej Maryi we Wrocławiu oraz jego braciom, obecnym i przyszłym, wyznającym życie zakonne, na wieczną rzeczy pamiątkę.
Tym, którzy wybierają życie zakonne, należy zapewnić opiekę Stolicy Apostolskiej, aby przypadkiem napór czyjejkolwiek zuchwałości nie odwiódł ich od powziętego zamiaru ani, czego nie daj Boże, nie osłabił trwałości świętego życia zakonnego. Dlatego też, umiłowani synowie w Panu, łaskawie przychylamy się do waszych słusznych próśb i obejmujemy opieką świętego Piotra oraz naszą kościół Najświętszej Maryi we Wrocławiu, w którym oddajecie się służbie Bożej, a także umacniamy go przywilejem niniejszego pisma.
Przede wszystkim postanawiamy, aby wspólnota kanonicka, o której wiadomo, że została ustanowiona w tym miejscu zgodnie z wolą Bożą i regułą świętego Augustyna, była tam na zawsze nienaruszalnie zachowywana.
Ponadto wszelkie posiadłości i dobra, które kościół ten obecnie posiada zgodnie z prawem i kanonami, albo które w przyszłości, za sprawą Boga, będzie mógł uzyskać dzięki nadaniom biskupów, darowiznom królów lub książąt, ofiarom wiernych bądź innym zgodnym z prawem sposobom, mają pozostać trwałe i nienaruszone dla was oraz waszych następców.
Wśród nich uznaliśmy za stosowne wymienić z nazwy następujące dobra: samo miejsce, w którym znajduje się wspomniany kościół, wraz ze wszystkimi jego przynależnościami; wieś zwaną Mstow, wraz z wolnym targiem, prawem pobierania ceł, karczmami oraz kościołem tej wsi, wraz z dziesięcinami, dochodami i wszystkimi przynależnościami tych dóbr; wieś zwaną Soboth, wraz z wolnym targiem, karczmami oraz kościołem tej wsi, wraz z dziesięcinami, dochodami i wszystkimi jego przynależnościami; kościół Nowego Miasta nad rzeką, która potocznie nazywa się Pobr, wraz z dziesięcinami, dochodami i wszystkimi jego przynależnościami; górę zwaną Zlencz, wraz z ziemiami, winnicami, lasami, łąkami, pastwiskami, łowiskami rybnymi i wszystkimi jej przynależnościami, a także kościoły na tej górze wraz z dziesięcinami i wszystkimi ich przynależnościami; folwark, który posiadacie w miejscu zwanym Gorka, oraz kościół tego miejsca wraz z dziesięcinami i wszystkimi jego przynależnościami.
Następnie wsie, które potocznie nazywają się Wiri, Syvridov, Cridlini, Sarisc, Olesnicz i Budissov, oraz kościoły tych wsi wraz ze wszystkimi ich przynależnościami, a także dziesięciny, które posiadacie w tych wsiach; kościół, który posiadacie we wsi zwanej Vdanin, wraz z dziesięcinami, ziemiami i wszystkimi jego przynależnościami; kościół, który posiadacie we wsi zwanej Gogolov, wraz z dziesięcinami i jego przynależnościami.
Ponadto wsie, które potocznie nazywają się Wlodowici, Morsco, Milerica, Zyrothovici, Yrenc, Chosno, Borki, Vino, Stregomene, Nouauilla sub Gorka, Gorka, Chualcov, Strelce, Bela, Chescovice, Mislacow, Wiri, Tampadla, Brinicovo, Cridlini, Cossentino, Tynec, Muchobor, Gay, Procov i Ianicov, wraz ze wszystkimi ich przynależnościami, a także dziesięciny i dochody, które tam posiadacie.
Dalej wsie, które potocznie nazywają się Garnscarsco, Chranstava, Nadlic, Panckov i Strelovo, wraz ze wszystkimi ich przynależnościami. W miejscowości Nadlic posiadacie udział.
Dziesięciny, które posiadacie we wsiach potocznie nazywanych Gogolov, Crodec, Bistricie, Bolescino, Dmanc, Tmanov, Ruske i Tarnava, a także w innych małych osadach należących do tych miejscowości.
Dziesięciny, które posiadacie we wsiach nazywanych Sorau, Sagore, Mocresa, Cobilcici, Clobucovice, Chastochova, Raudin, Wilcogedzco, Miron, Srocsco, Sedice, Videno, Iazcrov, Cunino, Vscin, Slupzca, Wenruse, Crisova, Iavorovo, Crasovice, Capala, Crazcov, Scalka, Sadava i Gola, a ponadto w miejscowościach Gola, Glinka, Criun, Solau, Ocholici, Dupnika, Dronisov, Iavore, Cosrsca, Iarosov, Poschuchov, Lubovo i Petrcovici.
Dziesięciny we wsiach, które potocznie nazywają się villa Martini, villa Falconis i Coci ducis Conradi.
Wsie, z których każda określana jest potocznie nazwą Olesnic, wraz z prawem pobierania ceł, karczmami, młynami, łowiskami rybnymi, ziemiami, łąkami, lasami i wszystkimi ich przynależnościami.
Dziesięciny, które posiadacie również w samym mieście Wrocławiu; ziemie i domy; kościół szpitala Świętego Ducha wraz z dziesięcinami, dochodami i wszystkimi jego przynależnościami; prawo pobierania cła zwane potocznie ogincsne; przeprawę przez rzekę zwaną Odrą; jedno stanowisko na targu mięsnym; młyn na rzece zwanej Oławą; roczny dochód w wysokości dwudziestu grzywien srebra, wypłacany w monecie wybijanej w tym mieście.
Kościół we wsi zwanej Cromolou, wraz z karczmami i wszystkimi jego przynależnościami; targ i karczmy we wsi zwanej Lelou, jedną karczmę we wsi zwanej Crazcou, jezioro zwane Pritron oraz łąki zwane Sdanou, wraz z ziemiami, winnicami, łąkami, lasami, prawami do korzystania z dóbr leśnych, pastwiskami w lasach i na otwartych terenach, wodami, młynami, drogami i ścieżkami oraz wszystkimi innymi przysługującymi im wolnościami i zwolnieniami.
Ponadto niech nikt nie waży się żądać od was dziesięcin ani wymuszać ich pobierania z nowych ziem uprawnych, które uprawiacie własnymi rękami lub na własny koszt i z których dotychczas nikt nie otrzymywał dziesięcin, ani też z pożytków uzyskiwanych z hodowli waszych zwierząt.
Wolno wam również przyjmować do życia zakonnego duchownych i świeckich, którzy są wolni i niepodlegający zależności, a porzucają życie świeckie, oraz zatrzymywać ich bez jakiegokolwiek sprzeciwu.
Ponadto zabraniamy, aby którykolwiek z waszych braci, po złożeniu ślubów zakonnych w waszym kościele, mógł opuścić to miejsce bez zezwolenia swojego opata, chyba że czyni to w celu podjęcia surowszego życia zakonnego. Nikt zaś nie może zatrzymywać zakonnika odchodzącego bez okazania wspólnego listu polecającego waszej wspólnoty.
Gdyby na całą ziemię nałożono powszechny interdykt, wolno wam będzie, przy zamkniętych drzwiach, po wyłączeniu ekskomunikowanych i objętych interdyktem, bez bicia w dzwony i przy ściszonym głosie odprawiać nabożeństwa, pod warunkiem że sami nie daliście powodu do nałożenia interdyktu.
Krzyżmo, olej święty, konsekracje ołtarzy i kościołów oraz święcenia duchownych, którzy mają zostać dopuszczeni do poszczególnych stopni święceń, będziecie otrzymywać od biskupa diecezjalnego, o ile będzie on katolikiem, pozostanie w łasce i jedności ze Świętym Kościołem Rzymskim oraz zechce udzielić wam tych rzeczy bez jakiejkolwiek niegodziwości.
Ponadto zabraniamy, aby w granicach waszej parafii ktokolwiek bez zgody biskupa diecezjalnego i waszej zgody ośmielał się wznosić nową kaplicę lub oratorium, z zachowaniem przywilejów udzielonych przez biskupów Rzymu.
Zabraniamy również nakładania na was nowych i nieuzasadnionych świadczeń przez arcybiskupów, biskupów, archidiakonów, dziekanów oraz wszystkie inne osoby duchowne i świeckie.
Postanawiamy także, że miejsce to ma mieć swobodę przyjmowania pochówków. Niech nikt nie sprzeciwia się pobożnemu życzeniu ani ostatniej woli tych, którzy postanowią zostać tam pochowani, chyba że są ekskomunikowani, objęci interdyktem albo należą do jawnych lichwiarzy. Należy jednak zachować prawa tych kościołów, z których zabierane są ciała zmarłych.
Ponadto udzielamy wam, na mocy naszego autorytetu, swobodnego prawa do wykupywania i zgodnego z prawem odzyskiwania z rąk świeckich dziesięcin oraz posiadłości należących do waszych kościołów, a następnie przywracania ich tym kościołom, do których prawnie przynależą.
Po śmierci obecnego opata tego miejsca albo któregokolwiek z jego następców nie wolno ustanawiać tam przełożonego za pomocą podstępu ani przemocy. Należy wybrać tego, którego bracia wskażą wspólną zgodą albo którego wybierze większość z nich, kierując się rozsądniejszą opinią, zgodnie z wolą Bożą i regułą świętego Augustyna.
Pragnąc również zapewnić wam na przyszłość pokój i bezpieczeństwo, z ojcowską troską, na mocy władzy apostolskiej, zabraniamy, aby ktokolwiek na terenie ogrodzonym należącym do waszych posiadłości lub folwarków dopuszczał się rabunku lub kradzieży, wzniecał pożar, przelewał krew, samowolnie pojmował lub zabijał człowieka albo dopuszczał się jakiejkolwiek przemocy.
Ponadto potwierdzamy na mocy władzy apostolskiej wszystkie wolności i zwolnienia przyznane waszemu kościołowi przez naszych poprzedników, biskupów Rzymu, a także wolności i zwolnienia od świadczeń świeckich, które zostały wam rozsądnie przyznane przez królów, książąt lub innych wiernych. Umacniamy je przywilejem niniejszego pisma.
Postanawiamy zatem, aby nikomu nie wolno było bezprawnie niepokoić wspomnianego kościoła, odbierać mu posiadłości, zatrzymywać dóbr już odebranych, pomniejszać ich ani nękać go jakimikolwiek szykanami. Wszystkie te dobra mają pozostać nienaruszone i służyć wszelkim potrzebom tych, na których utrzymanie i zabezpieczenie zostały przeznaczone, z zachowaniem autorytetu Stolicy Apostolskiej, kanonicznych praw biskupa diecezjalnego oraz postanowień soboru powszechnego dotyczących wspomnianych dziesięcin.
Jeżeli zatem w przyszłości jakakolwiek osoba duchowna lub świecka, świadoma treści niniejszego postanowienia, ośmieli się je naruszyć, a po drugim lub trzecim upomnieniu nie naprawi swojego przewinienia przez stosowne zadośćuczynienie, niech zostanie pozbawiona godności i urzędu. Niech uzna, że wskutek popełnionej nieprawości staje się winna przed sądem Bożym, niech zostanie wyłączona od najświętszego Ciała i Krwi Boga i Pana naszego, Odkupiciela Jezusa Chrystusa, a na sądzie ostatecznym niech podlega surowej karze.
Wszystkim zaś, którzy zachowują prawa tego miejsca, niech towarzyszy pokój Pana naszego Jezusa Chrystusa, aby już tutaj mogli otrzymać owoc dobrego postępowania, a u surowego Sędziego znaleźć nagrodę wiecznego pokoju. Amen.
Dano w Lyonie, za pośrednictwem mistrza Marina, wicekanclerza Świętego Kościoła Rzymskiego, piątego dnia przed idami czerwca, w ósmej indykcji, w roku Wcielenia Pańskiego 1250, w siódmym roku pontyfikatu pana papieża Innocentego IV.